{"id":6584,"date":"2025-11-19T14:55:15","date_gmt":"2025-11-19T19:55:15","guid":{"rendered":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/?page_id=6584"},"modified":"2026-02-03T17:16:22","modified_gmt":"2026-02-03T22:16:22","slug":"faculte-des-sciences-de-ladministration-de-luniversite-laval-fsa-ulaval","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/releve-cpa\/comment-devenir-cpa\/formation\/programme-universitaire\/faculte-des-sciences-de-ladministration-de-luniversite-laval-fsa-ulaval\/","title":{"rendered":"Facult\u00e9 des sciences de l\u2019administration de l\u2019Universit\u00e9 Laval (FSA ULaval)"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-e555385e wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"134\" height=\"56\" src=\"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/logo_ulaval.svg\" alt=\"Universit\u00e9 Laval\" class=\"wp-image-5865\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dipl\u00f4me d&rsquo;\u00e9tudes sup\u00e9rieures sp\u00e9cialis\u00e9es (DESS) en comptabilit\u00e9<\/h2>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"is-style-large-intro\">2<sup>e<\/sup>&nbsp;CYCLE UNIVERSITAIRE &#8211; 30 CR\u00c9DITS<\/p>\n\n\n\n<p>Le Programme de formation professionnelle CPA (PFP) consiste en une s\u00e9rie de cours visant principalement \u00e0 accro\u00eetre la capacit\u00e9 des candidats d\u2019appliquer, en contexte de travail, les connaissances, les valeurs, l\u2019\u00e9thique et les attitudes professionnelles attendues des CPA. Le PFP s\u2019inscrit dans une importante dimension d\u2019int\u00e9gration des comp\u00e9tences et comprend aussi un volet ax\u00e9 sur l\u2019acquisition de connaissances plus pouss\u00e9es que celles acquises dans le cadre des pr\u00e9alables universitaires.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cours inclus dans le programme<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-dark-marble-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-ff5950bf wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Modules communs<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-white-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-e9b4b6d9 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Automne ou hiver<\/h4>\n\n\n\n<div class=\"color-boxes-grid aligndefault\"\n>\n   <div class=\"color-boxes-grid__grid cols-2\">\n     \n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Information financi\u00e8re<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6110<\/strong><br \/>\nComptabilit\u00e9 financi\u00e8re avanc\u00e9e<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<p><strong>CTB-6104<\/strong><br \/>\nPr\u00e9paration Examen final commun 1<br \/>\n(4 cr.)<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n\n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Comptabilit\u00e9 de management<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6111<\/strong><br \/>\nComptabilit\u00e9 de management avanc\u00e9e<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n   <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-dark-marble-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-ff5950bf wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Modules optionnels<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"is-style-large-intro\">2 modules au choix<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-white-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-e9b4b6d9 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Automne ou hiver<\/h4>\n\n\n\n<div class=\"color-boxes-grid aligndefault\"\n>\n   <div class=\"color-boxes-grid__grid cols-2\">\n     \n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Certification<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6117<\/strong><br \/>\nAudit avanc\u00e9<br \/>\n(3 cr.)*<\/p>\n<p><strong>CTB-6070<\/strong><br \/>\nInt\u00e9gration des concepts d\u2019audit (1 cr.)**<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n\n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Fiscalit\u00e9<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6120<\/strong><br \/>\nFiscalit\u00e9 pour comptables professionnels<br \/>\n(3 cr.)*<\/p>\n<p><strong>CTB-6072<\/strong><br \/>\nInt\u00e9gration des concepts de fiscalit\u00e9<br \/>\n(1 cr.)**<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n\n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Finance<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6116<\/strong><br \/>\nFinance avanc\u00e9e<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<p><strong>CTB-6071<\/strong><br \/>\nInt\u00e9gration des concepts de finance<br \/>\n(1 cr.)**<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n\n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Gestion de la performance<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6112<\/strong><br \/>\nGestion de la performance<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<p><strong>CTB-6073<\/strong><br \/>\nInt\u00e9gration des concepts de gestion de la performance<br \/>\n(1 cr.)**<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n   <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Hiver<\/h4>\n\n\n\n<div class=\"color-boxes-grid aligndefault\"\n>\n   <div class=\"color-boxes-grid__grid cols-2\">\n     \n\n<div class=\"color-box-item has-background has-passion-light-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Stage<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p>P\u00e9riode de stage<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n   <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"is-style-title-prefix\">* Obligatoire pour l\u2019obtention du permis en comptabilit\u00e9 publique (CPA auditeur)<br>** Choisir les cours permettant d&rsquo;aborder les modules non couverts par les deux cours s\u00e9lectionn\u00e9s en premier. Par exemple, pour les personnes du profil auditeur, comme les cours CTB-6117 et CTB-6120 des modules de certification et de fiscalit\u00e9 auront \u00e9t\u00e9 choisis en premier, il faut choisir les cours CTB-6071 et CTB-6073 en compl\u00e9ment.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-dark-marble-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-ff5950bf wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Modules d&rsquo;int\u00e9gration<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-white-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-e9b4b6d9 wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:20px;padding-right:20px;padding-bottom:20px;padding-left:20px\">\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u00c9t\u00e9<\/h4>\n\n\n\n<div class=\"color-boxes-grid aligndefault\"\n>\n   <div class=\"color-boxes-grid__grid cols-2\">\n     \n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Int\u00e9gration des comp\u00e9tences<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6113<\/strong><br \/>\nSynth\u00e8se et int\u00e9gration<br \/>\n(6 cr.)<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n\n\n<div class=\"color-box-item has-background has-mint-background-color \">\n\n    <h5 class=\"color-box-item__title\">Pr\u00e9paration \u00e0 l&rsquo;examen<\/h5>\n      <div class=\"wysiwyg color-box-item__text\"><p><strong>CTB-6115<\/strong><br \/>\nPr\u00e9paration Examen final commun 2<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<p><strong>CTB-6122<\/strong><br \/>\nPr\u00e9paration Examen final commun 3<br \/>\n(3 cr.)<\/p>\n<\/div>\n   \n\n      <div class=\"accordion-container\">\n          <\/div>\n    \n    <\/div>\n\n   <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Repr\u00e9sentant&nbsp;universitaire<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Consultez la page&nbsp;<a href=\"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/releve-cpa\/comment-devenir-cpa\/contacts-universitaires\/\" data-type=\"page\" data-id=\"5690\">Contacts universitaires<\/a>&nbsp;pour trouver votre repr\u00e9sentant.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><div class=\"notification-message aligndefault notification-message--warning notification-message--outline\"\n>\n   \n\n<p class=\"is-style-intro\">Mise en garde<\/p>\n\n\n\n<p>Les r\u00e8gles g\u00e9n\u00e9rales d\u2019admission au PFP exigent l\u2019atteinte d\u2019une moyenne cumulative d\u2019au minimum 2,8\/4,3 ou l\u2019\u00e9quivalent sur l\u2019ensemble du baccalaur\u00e9at reconnu. Pour l\u2019admission au PFP dans un programme d\u2019\u00e9tudes universitaires de 2<sup>e<\/sup>&nbsp;cycle, l\u2019universit\u00e9 peut exiger une moyenne sup\u00e9rieure ou une moyenne sur l\u2019ensemble des cours pr\u00e9alables du baccalaur\u00e9at.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u2019Universit\u00e9 Laval exige une moyenne de 3,00\/4,33.&nbsp;<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dipl\u00f4me d&rsquo;\u00e9tudes sup\u00e9rieures sp\u00e9cialis\u00e9es (DESS) en comptabilit\u00e9 2e&nbsp;CYCLE UNIVERSITAIRE &#8211; 30 CR\u00c9DITS Le Programme de formation professionnelle CPA (PFP) consiste&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":1088,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-6584","page","type-page","status-publish","hentry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","pp_force_visibility":null,"pp_subpost_visibility":null,"pp_inherited_force_visibility":null,"pp_inherited_subpost_visibility":null,"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-08-05 21:54:56","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"translation_priority","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6584"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17139,"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6584\/revisions\/17139"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cpaquebec.wp.vortexdev.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}